The Fall of the West in Mesopotamia

The Fall of the West in Mesopotamia: Repeating Mistakes in Syria and Iraq

Dr. Evangelos Venetis

Head of the ELIAMEP Middle East Research Project

The current situation in Iraq is not surprising. It was foreseen in the August 2013 article in the Kathimerini titled 'Mesopotamia is after the Mantle of the Prophet," highlighting the geopolitical instability in Iraq despite that the international and Greek media were dealing with Syria, where (the latter) was not concerned with the economic crisis in Greece. Iraq was a “simmering volcano.”

Today Iraq is destabilized because of the repeatedly frivolous and unrealistic foreign policy decisions of the U.S. and Britain in 2003 (the US-British invasion of Iraq and fall of Saddam Hussein) that unleashed the forces of destabilization of Al-Qaeda in Mesopotamia. Similarly, the persistence of the West on the issue of Syria in the last three years to oust the Assad leadership of the country is repeating the same tragic error of 2003 in Iraq. The operational skill and influential Sunni Wahhabis in Iraq today have was consolidated in Syria and the experience gained against Assad. The West desperately wanders without knowledge of developments in the region: On the one hand it supports the Wahhabi Sunnis in Syria and on the other they are its enemies in Iraq.

The severity of the situation in Iraq is illustrated by the fatwa of the Shiite Grand Ayatollah Sistani urging Shiites to fight against the Wahhabis. When the elder Sistani and the so-called apolitical one of the Shiite clergy, made such a statement, it is easy to understand the magnitude of the war in Iraq. Yes, the West needs to understand that Iraq is now at war not in a crisis. The main challenge now is securing the unity of Iraq whilst the trisection of the country seems to be closer than ever.

The attitude of the West in Iraq should be figured out in connection with its policy in Syria and its stance to Assad. The West is challenged to choose allies in the region. The western policy of instability cannot but destabilize the Middle Eastern countries one after the other. No doubt the destabilization of Iraq and Syria comes from the Arab Peninsula, a U.S. ally in the region. If the West does not establish a realistic policy in the region immediately, then the power vacuum will be filled by regional powers both Sunnis and Shiites. But then it will be too late for the West and for Greece with Iraqi refugees arriving on the doorsteps of Europe...

 ***

Το δις εξαμαρτείν και η πτώση της Δύσης στην Μεσοποταμία:

Το κενό ισχύος στο Ιράκ και την Συρία

Δρ. Ευάγγελος Βενέτης,

Υπεύθυνος Ερευνητικού Προγράμματος Μέσης Ανατολής - ΕΛΙΑΜΕΠ, e.venetis@yahoo.com

*Συγγραφέας του Ο Ελληνισμός στο Σύγχρονο Ιράν (1837-2010), Αθήνα 2011.ISBN: 978-960-7498-85-1.

Η σημερινή κατάσταση στο Ιράκ δεν αποτελεί έκπληξη. Όπως καταδείξαμε και τον Αύγουστο του 2013 στο άρθρο της Καθημερινής «Η Μεσοποταμία φλέγεται για το Χρίσμα του Προφήτη», είχε προβλεφθεί η γεωπολιτική έκρηξη και αστάθεια του Ιράκ παρότι τα διεθνή και ελληνικά ΜΜΕ ασχολούντο με τη Συρία, όταν (τα τελευταία) δεν ασχολούντο με την οικονομική κρίση στην Ελλάδα. Απλώς το Ιράκ ήταν «ηφαίστειο που σιγόβραζε».

            Σήμερα το Ιράκ αποσταθεροποιείται λόγω των επανειλημμένων επιπόλαιων και μη ρεαλιστικών αποφάσεων της εξωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ και της Βρετανίας το 2003 (αμερικανο-βρετανική εισβολή στο Ιράκ και πτώση Σαντάμ Χουσέιν) που απελευθέρωσαν τις δυνάμεις της αποσταθεροποίησης της Αλ-Κάιντα στην Μεσοποταμία. Παράλληλα η εμμονή της Δύσης στο θέμα της Συρίας την τελευταία τριετία να εκδιώξει τον Ασσάντ από την ηγεσία της χώρας αποτελεί επανάληψη του ίδιου τραγικού λάθους του 2003 στο Ιράκ. Η επιχειρησιακή δεινότητα και επιρροή των Σουνιτών Ουαχαβιτών στο Ιράκ σήμερα έχουν τις βάσεις τους στην Συρία και την εμπειρία που απέκτησαν εναντίον του Ασσάντ. Η Δύση παλινδρομεί απελπισμένα χωρίς γνώση για τα τεκταινόμενα στην περιοχή: αφενός στηρίζει τους Ουαχαβίτες Σουνίτες στην Συρία αφετέρου τους βρίσκει μπροστά της στο Ιράκ.

            Η κρισιμότητα της κατάστασης στο Ιράκ καταφαίνεται από την φάτουα του Σηίτη Μεγάλου Αγιατολλά Σιστανί να πολεμήσουν όλοι οι μάχιμοι Σηίτες. Όταν ο υπερήλικας Σιστανί και από τους λεγόμενους «μη πολιτικούς» ιερωμένους του σηιτικού ιερατείου, προβαίνει σε τέτοια ανακοίνωση-κέλευσμα γίνεται κατανοητό το μέγεθος του πολέμου στο Ιράκ. Ναι, η Δύση πρέπει να καταλάβει ότι το Ιράκ είναι πλέον σε πόλεμο. Κύριο διακύβευμα είναι η ενότητα του Ιράκ με την τριχοτόμηση να φαντάζει κοντύτερα από ποτέ.

            Η στάση της Δύσης στο Ιράκ πρέπει να δομηθεί σε συνδυασμό με την Συρία και την στάση της έναντι του Ασσάντ. Η Δύση καλείται να διαλέξει συμμάχους στην περιοχή. Η πολιτική του «μία στο καρφί και μία στο πέταλο» δεν αποδίδει αλλά αποσταθεροποιεί τις χώρες της Μ. Ανατολής την μία μετά την άλλη. Η αποσταθεροποίηση του Ιράκ και της Συρίας προέρχεται από την αραβική χερσόνησο, σύμμαχο των ΗΠΑ στην περιοχή. Εάν η Δύση δεν συγκροτήσει ρεαλιστική πολιτική στην περιοχή άμεσα, τότε το κενό ισχύος της θα κληθούν να καταλάβουν οι περιφερειακές δυνάμεις-χώρες της περιοχής είτε του σουνιτικού είτε του σηιτικού κόσμου. Και τότε θα είναι αργά για την Δύση αλλά και για την Ελλάδα με τους ιρακινούς πρόσφυγες να καταφθάνουν στο κατώφλι της …

Taliban and the West

The Message of Taliban to the West: Diplomacy Presupposes Reciprocity

Dr. Evangelos Venetis

Head of the ELIAMEP Middle East Research Project

The recent attack by the Taliban against the International Airport of Karachi is an important event in the war that rages between the Taliban and the governments of Pakistan and Afghanistan. In fact the attack in Karachi is linked to the attack in Kabul three days ago against Abdullah Abdullah, the future president of Afghanistan based on the elections polls until now. However, given the good climate that was created on June 4 as a result of the exchange of the American sergeant and five Taliban prisoners in Guantanamo, the question is what has changed in the meantime.

According to the announcement of the Taliban, the spectacular attack in Karachi was in response to the bombing of villages adjacent to the Taliban. Obviously the loss of important Taliban executives by airstrikes in the highlands of the country, despite the exchange of June 4 and effort split the Taliban from the West, is an important cause for the attack in Karachi. What is their message? They are able to carry out large-scale strikes suddenly and in unsuspected places. In other words, the security of Pakistan is at stake.

Now if after this flick and switch emotions within five days diplomacy is able to offer something essential is doubtful. Sure it must be considered that the war between the West and the Taliban in Afghanistan and Pakistan will be exacerbated by the withdrawal of American troops at the end of the year from Afghanistan. When there is no trust, diplomacy is unsuccessful. Trust is built upon the spirit of reciprocity and not that of superiority.

***

Μήνυμα των Ταλιμπάν στην Δύση: Η διπλωματία θέλει αμοιβαιότητα

Δρ. Ευάγγελος Βενέτης

Υπεύθυνος Ερευνητικού Προγράμματος Μέσης Ανατολής – ΕΛΙΑΜΕΠ

Η πρόσφατη επίθεση των Ταλιμπάν στο διεθνές αεροδρόμιο του Καράτσι αποτελεί σημαντικό γεγονός επιχειρησιακά στον πόλεμο που μαίνεται μεταξύ της κυβέρνησης των Ταλιμπάν όχι μόνο στο Πακιστάν αλλά και το Αφγανιστάν. Για την ακρίβεια η επίθεση στο Καράτσι συνδέεται με την επίθεση στην Καμπούλ τρεις μέρες πριν εναντίον του Αμπντολά Αμπντολά μελλοντικού προέδρου του Αφγανιστάν βάσει των έως τώρα εκλογικών αποτελεσμάτων. Ωστόσο με δεδομένο το καλό κλίμα που είχε δημιουργηθεί στις 4 Ιουνίου με την ανταλλαγή του Αμερικανού λοχία και των πέντε κρατουμένων Ταλιμπάν στο Γκουαντάναμο, το ερώτημα είναι τι άλλαξε εντός δύο εικοσιτετραώρων.

            Σύμφωνα με την ανακοίνωση των Ταλιμπάν, η θεαματική επίθεση στο Καράτσι ήταν απάντηση στους βομβαρδισμούς χωριών προσκείμενων στους Ταλιμπάν. Προφανώς η απώλεια σημαινόντων στελεχών των Ταλιμπάν από τις αεροπορικές επιθέσεις στα ορεινά της χώρας, παρά την ανταλλαγή της 4^ης Ιουνίου αλλά και η προσπάθεια διαίρεσης των Ταλιμπάν από την Δύση, αποτελούν σημαντικές αιτίες για να προβούν στην επίθεση στο Καράτσι. Το μήνυμα τους; Είναι σε θέση να διεξαγάγουν μεγάλης κλίμακα χτυπήματα σε ανύποπτο χρόνο και σε ανύποπτο μέρος. Με άλλα λόγια η ασφάλεια του Πακιστάν διακυβεύεται.

            Τώρα αν μετά από αυτό το κτύπημα και την εναλλαγή συναισθημάτων εντός πέντε ημερών η διπλωματία είναι σε θέση να προσφέρει κάτι ουσιώδες είναι αμφίβολο. Βέβαιο πρέπει να θεωρείται ότι ο πόλεμος της Δύσης με τους Ταλιμπάν στο Αφγανιστάν και το Πακιστάν θα οξυνθεί με την αποχώρηση μέρους των αμερικανικών στρατευμάτων στο τέλος του χρόνου από το Αφγανιστάν. Όταν δεν υπάρχει εμπιστοσύνη, η διπλωματία είναι άκαρπη. Η εμπιστοσύνη κτίζεται σε πνεύμα αμοιβαιότητας και όχι αισθήματος υπεροχής.

Το ζητούμενο των εκλογών στο Ιράκ

Δρ. Ευάγγελος Βενέτης,

Υπεύθυνος Ερευνητικού Προγράμματος Μέσης Ανατολής - ΕΛΙΑΜΕΠ, 

evenetis77@yahoo.com

Λίγες ημέρες μετά την διενέργεια των κοινοβουλευτικών εκλογών στο Ιράκ, το μήνυμα που έχουν στείλει όλα τα κόμματα της χώρας τόσο στο εκλογικό σώμα αλλά και την ίδια τον πολιτικό κόσμο της χώρας είναι η ενότητα για την αντιμετώπιση των ποικίλων προβλημάτων που αντιμετωπίζει η χώρα τόσο σε επίπεδο ασφάλειας όσο και συλλογικής ενατένισης του πολιτικού μέλλοντος της χώρας.

Αναφορικά με την ασφάλεια της χώρας η επιτυχής διενέργεια των εκλογών και το υψηλό ποσοστό συμμετοχής σε αυτές αποτελεί αισιόδοξο μήνυμα του λαού του Ιράκ για το μέλλον της χώρας. Παρά την κατάσταση ανασφάλειας στην Φαλούτζα και άλλες σουνιτικές περιοχές, η συμμετοχή των Ιρακινών στην εκλογική διαδικασία τους διαφοροποιεί από την ακραία δράση των συγκεκριμένων ανταρτικών σουνιτικών ομάδων. Αναμφίβολα η επόμενη κυβέρνηση θα πρέπει να επιτύχει την πολυπόθητη συμφωνία και ενεργό συμμετοχή των σουνιτών στην πολιτική διαδικασία προκειμένου να περιθωριοποιηθούν περεταίρω όποιες ακραίες εκφάνσεις πολιτικής συμπεριφοράς.

Επίσης ζητούμενο και αποτέλεσμα των εν λόγω εκλογών είναι η διασφάλιση της ακεραιότητας του Ιράκ και η διαχείριση αποσχιστικών τάσεων και ιδιαίτερα αυτής των Κούρδων. Το ζήτημα της ενέργειας του Κουρδιστάν του Ιράκ και της τάσης των Κούρδων για ανεξαρτησία αποτελεί καίριο τομέα πολιτικής δραστηριοποίησης της Βαγδάτης για την σταθερότητα της Μεσοποταμίας.

        Σε αυτή την διαδικασία η επόμενη κυβέρνηση στο Ιράκ καλείται να συνεχίσει το σταθεροποιητικό ρόλο της κυβέρνησης Μάλεκι έναν ρόλο όχι μόνο γι το εσωτερικό του Ιράκ αλλά και για την περιφερειακή ασφάλεια. Ο κόσμος χρειάζεται το Ιράκ σταθερό και ασφαλές προκειμένου να αντιμετωπισθούν οι γεωπολιτικές προκλήσεις στο Λεβάντε και την ευρύτερη περιοχή.

Erdogan and the Armenians

Erdogan and the Armenians

Dr. Evangelos Venetis

Head of the Middle East Research Project

Hellenic Foundation for European and Foreign Policy – ELIAMEP

evenetis77@yahoo.com

The recent condolences by Turkish Prime to the descendants of Armenians who were massacred en masse, to the point of genocide, during the First World War caught by surprise not only in the ranks of the Armenians of Turkey, Armenia and around the world but to the entire international public opinion. It was a rare moment as Turkish officials, especially Prime Ministers refrained from publicly commenting on the matter. What are the motives for Erdogan’s attitude? Apparently it is associated with both the domestic and foreign policy of the neighbor.

Regarding the domestic political scene of Turkey, after the dominance of the party in the recent municipal elections, Erdogan felt powerful to take a series of actions aimed at balancing his image as a leader of Turkey. It is true that during the campaign he adopted the profile of relentless and ruthless leader who in a incorruptible was is determined to take the country to the way of the future and to punish those who made false accusations against him. Now, vindicated by the outcome of the elections, he feels comfortable enough to balance his attitude and to enrich it with feelings and actions that cause sympathy, interest and curiosity. In this context the "down to earth Erdogan" image emerges from a recent statement on the Armenian genocide, disorienting opponents inside and outside Turkey.

Yet his refusal to accept the term "genocide" means that nothing has changed in the foreign policy of Turkey to Armenians. It is a step forward and two backward. It creates a positive atmosphere and expectations without any substantial benefit to the other side. This policy is well-known, as in the case of the issue of the Theological School of Halki.

Apart from the political dimensions of the issue, an aspect of truth is hidden behind Erdogan’s statement. As an Islamist Muslim politician he knows that the Armenian genocide was a result of the action of the pro-Western nationalists and secularized Young Turks; the sworn opponents of Islam and Muslims in Ottoman leadership at the time. In contrast to the nationalistic fervor of the Young Turks, Islam explicitly forbids the mass extermination of the Peoples of the Bible even if they have turned against Islam previously. Erdogan knows this parameter an

d this statement of condolence may be trying to reconcile the political aspects with the moral dimension of the issue. Will he do the same in less than a month in the case of genocide of Pontic Greeks and Assyrochaldaeans?

Καθημερινή, 27/4/2014
http://www.kathimerini.gr/764463/opinion/epikairothta/kosmos/nai-men-alla-o-erntoan-kai-oi-armenioi

***

Ναι μεν αλλά:

Ο Έρντοαν και οι Αρμένιοι

Δρ. Ευάγγελος Βενέτης,

Υπεύθυνος Ερευνητικού Προγράμματος Μέσης Ανατολής - ΕΛΙΑΜΕΠ, evenetis77@yahoo.com

Τα πρόσφατα συλλυπητήρια του Τούρκου πρωθυπουργού προς τους απογόνους των Αρμενίων που σφαγιάσθηκαν μαζικά, σε βαθμό γενοκτονίας, κατά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο προκάλεσαν αίσθηση στις τάξεις όχι μόνο των Αρμενίων της Τουρκίας, Αρμενίας και ανά τον κόσμο αλλά στο σύνολο της διεθνούς κοινής γνώμης. Ήταν μία σπάνια στιγμή καθώς μέχρι σήμερα Τούρκοι αξιωματούχοι, και ιδίως πρωθυπουργοί, απέφευγαν να τοποθετηθούν δημοσίως επί του θέματος. Ποια τα κίνητρα του Έρντοαν για αυτή τους την στάση; Προφανώς σχετίζονται και με την εσωτερική αλλά και με τη εξωτερική πολιτικής της γείτονος.

            Αναφορικά με τα εσωτερικά της Τουρκίας, μετά την πανηγυρική επικράτηση του κόμματός του στις πρόσφατες δημοτικές εκλογές, ο Έρντοαν αισθάνεται ισχυρός για να προβεί σε σειρά ενεργειών οι οποίες αποβλέπουν στην εξισορρόπηση της εικόνας του ως ηγέτη της Τουρκίας. Είναι αλήθεια ότι κατά την προεκλογική περίοδο υιοθέτησε το προφίλ του άτεγκτου και αμείλικτου ηγέτη ο οποίος αδιάφθορος ων, είναι αποφασισμένος να προχωρήσει την χώρα του στον δρόμο του μέλλοντος και να τιμωρήσει όσους τον συκοφαντούσαν. Τώρα, δικαιωμένος από το αποτέλεσμα των εκλογών, αισθάνεται την άνεση να ισορροπήσει την στάση του και να την εμπλουτίσει με συναισθήματα και δράσεις που προκαλούν την συμπάθεια, το ενδιαφέρον και την περιέργεια. Ο «άνθρωπος Έρντοαν» είναι εκείνος που ξεπροβάλλει από την πρόσφατη δήλωσή του για την αρμενική γενοκτονία, αποπροσανατολίζοντας τους αντιπάλους στο εσωτερικό και εξωτερικό της χώρας.

            Ωστόσο η άρνησή του να αποδεχθεί τον όρο «γενοκτονία» δεν αλλάζει κάτι στην εξωτερική πολιτική της Τουρκίας έναντι των Αρμενίων. Είναι ένα βήμα προς τα εμπρός και δύο προς τα πίσω. Δημιουργεί θετική ατμόσφαιρα και προσδοκίες χωρίς ουσιαστικό αντίκρυσμα. Η εν λόγω πολιτική του είναι γνωστή, όπως στην περίπτωση του θέματος της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης. Με αυτόν τον τρόπο κερδίζει τις εντυπώσεις και χρόνο μέχρι την επόμενη ενέργεια, καθυστερώντας την αντίδραση της άλλης πλευράς. Μέχρι να έλθει η επόμενη ενέργεια επί του θέματος θα έχει περάσει αρκετός χρόνος χωρίς να έχει απολέσει τίποτε η Τουρκία. Αντίθετα διατηρεί τις κερδισμένες εντυπώσεις.

            Πέραν όμως των πολιτικών σκοπιμοτήτων κρύβεται και η αλήθεια πίσω από την εν λόγω ενέργεια του Έρντοαν. Ως ισλαμιστής μουσουλμάνος πολιτικός γνωρίζει καλά ότι η γενοκτονία των Αρμενίων ήταν αποτέλεσμα της δράσης των φιλοδυτικών εθνικιστών και εκκοσμικευμένων Νεοτούρκων, ορκισμένων αντιπάλων του Ισλάμ και των μουσουλμάνων της Οθωμανικής ηγεσίας τότε. Σε αντίθεση με τον εθνικιστικό ζήλο των Νεοτούρκων, το Ισλάμ απαγορεύει ρητά την μαζική εξόντωση των Λαών της Βίβλου ακόμη και αν έχουν στραφεί εναντίον του Ισλάμ. Ο Έρντοαν γνωρίζει αυτή την παράμετρο και με την εν λόγω δήλωση συλλυπητηρίων ίσως προσπαθεί να συμβιβάσει κατά το δυνατόν για εκείνον την πολιτική σκοπιμότητα με την ηθική διάσταση του ζητήματος. Άραγε θα πράξει το ίδιο σε λιγότερο από ένα μήνα και στην περίπτωση των Ποντίων και των Ασσυροχαλδαίων;

Καθημερινή, 27/4/2014

http://www.kathimerini.gr/764463/opinion/epikairothta/kosmos/nai-men-alla-o-erntoan-kai-oi-armenioi

Discord in the Arabian Peninsula: Saudi Arabia and Qatar

Η Διχόνοια στην Αραβική Χερσόνησο: Ερίζουν Σαουδική Αραβία και Κατάρ Δρ. Ευάγγελος Βενέτης, Υπεύθυνος Ερευνητικού Προγράμματος  Μέσης Ανατολής - ΕΛΙΑΜΕΠ

Άμυνα και Διπλωματία, Απρίλιος 2014

(Defense and Diplomacy, April 2014)

Λίαν προσφάτως ενέσκηψε έριδα μεταξύ των δύο πιο εύπορων κρατών της Αραβικής Χερσονήσου και του αραβικού κόσμου εν γένει. Η Σαουδική Αραβία με την παράδοση μερικών δεκαετιών σύγχρονης ιστορίας έθνους-κράτους και τοποτηρητής των ιερών τόπων του Ισλάμ, δείχνει να ενοχλείται από την φιλόδοξη τάση του αναδυόμενου οικονομικά και πολιτικά Κατάρ. Η τάση του Κατάρ να αμφισβητεί την καθεστηκυία τάξη και την αρχηγεία του Ριάντ ενοχλεί το τελευταίο και τους συμμάχους στην αραβική χερσόνησο.

Το Κατάρ των δύο εκατ. Κατοίκων έχει γηγενή πληθυσμό 300.000 ατόμων με τους λοιπούς να είναι μετανάστες. Ωστόσο με δεδομένο τον ενεργειακό πλούτο της χώρας και την φιλοδοξία του πολιτικού κόσμου της να την καταστήσουν ισχυρή γεωπολιτική περιφερειακή δύναμη, η πρόσφατη κρίση στις σχέσεις του Κατάρ με την Σ. Αραβία, το Κουβέιτ και το Μπαχρέιν λειτουργεί επιβεβαιωτικά. Η διπλωματική και συχνά οικονομική εμπλοκή του Κατάρ σε διάφορες διεθνείς κρίσεις, συχνά εκτός της περιφερειακής του εμβέλειας, λ.χ. στο Τσάντ-Σουδάν, Τζιμπουτί-Ερυθρέα, στο Αφγανιστάν στηρίζοντας τους Ταλιμπάν, στη Συρία, στηρίζοντας μερίδα ακραίων Ισλαμιστών, στην Αίγυπτο με την Ισλαμική Αδελφότητα, στη Γάζα με την Χαμάς αλλά και οι διενέξεις του Κατάρ με το Μπαχρέιν και το Νεπάλ, καθιστούν την εξωτερική πολιτική του Κατάρ ιδιαίτερα φιλόδοξη με συγκρουσιακό χαρακτήρα.

Το Κατάρ ασκεί ρεαλιστική πολιτική σε βαθμό που άλλες αραβικές χώρες, όπως η Σ. Αραβία, η Ιορδανία και η Αίγυπτος δεν έχουν φθάσει. Χρησιμοποιεί την ήπια ισχύ με έξυπνο τρόπο, λ.χ. την διοργάνωση του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 2022 και δεν διστάζει να τολμά με τακτικές και μεθόδους επί θεμάτων που άλλες αραβικές χώρες δεν καταπιάνονται σε τέτοιο, λ.χ. στις αινιγματικές σχέσεις του Κατάρ με το Ισραήλ.

Δεν προκαλεί έκπληξη, λοιπόν, που η Σαουδική Αραβία έχει δυσαρεστηθεί με το Κατάρ. Το Ριάντ δεν είναι διατεθειμένο να παραδώσει τα σκήπτρα της ηγέτιδας χώρας του αραβικού κόσμου στο Κατάρ. Η εν λόγω αντιπαράθεση προκαλεί ωστόσο απορία στον ήδη κατακερματισμένο πολιτικά αραβικό κόσμο. Είναι απορίας άξιο που τα δύο πλουσιότερα αραβικά κράτη δεν συνεργάζονται αλλά ερίζουν για ένα γόητρο το οποίο φθίνει, όταν ο αραβικός κόσμος κατακερματίζεται και αποδυναμώνεται. Μήπως και το Κατάρ και η Σαουδική Αραβία πρέπει να αλλάξουν πορεία και να στραφούν στην αντίθετη κατεύθυνση; Αυτήν την ενότητας και τη ισχυροποίησης;

The Geopolitics of Democracy in the Middle East and the Black Sea

َΗ γεωπολιτική της Δημοκρατίας

Η θύελλα της Μ. Ανατολής στην Μαύρη Θάλασσα

Δρ. Ευάγγελος Βενέτης,

Υπεύθυνος Ερευνητικού Προγράμματος Μέσης Ανατολής - ΕΛΙΑΜΕΠ, evenetis77@yahoo.com

Η εξελισσόμενη σε εμφύλιο κρίση στην Ουκρανία έχει τόσες ομοιότητες με την λεγόμενη «Αραβική Άνοιξη» και την πολιτική κρίση στην Τουρκία, στην απέναντι ακτή της Μ. Θάλασσας, ώστε χρήζει ιδιαίτερης αναφοράς. Η κινητοποίηση των λεγόμενων δημοκρατικών δυνάμεων εντός αστικού χωροταξικού πλαισίου εναντίον των υφιστάμενων πολιτικών ηγετών και συστημάτων τους παρουσιάζει ενδιαφέρον για την χρονική και μεθοδολογική εγγύτητά τους.

Η εν λόγω ομοιότητα είναι ιδιαίτερα χρήσιμη και για τις δύο αντικρουόμενες παρατάξεις, καθώς προσφέρει γνώση και πρόνοια για τον αιφνιδιασμό της κυβέρνησης ή την έγκαιρη αντιμετώπιση των κινήσεων της αντιπολίτευσης από την κυβέρνηση. Η μεθοδολογία των διαδηλωτών είναι η ίδια με κάποιες διαφοροποιήσεις ανάλογα με την χώρα και το κλιματολογικό της πλαίσιο: κατάληψη της κεντρικής πλατείας της πρωτεύουσας, μαζική παρουσία διαδηλωτών μέσω του διαδικτύου, κάθοδος ηθοποιών, τραγουδιστών και λοιπών διασημοτήτων υπέρ των διαδηλωτών, ευρεία κάλυψη της κρίσης από τα δυτικά ΜΜΕ κλπ. κλπ.

Το κυριότερο όμως κοινό στοιχείο αυτών των κρίσεων είναι η γεωπολιτική τους διάσταση. Ιδιαίτερα στην Τουρκία και την Ουκρανία, η Δύση ταυτίζεται με την εκάστοτε αντιπολίτευση ενώ οι γεωπολιτικοί αντίπαλοι της Δύσης με τις υφιστάμενες κυβερνήσεις. Επίσης οι εν λόγω κρίσεις εκδηλώνονται σε χώρες που εφάπτονται των γεωπολιτικών σφαιρών Δύσης και Ανατολής. Εξαίρεση δεν αποτελεί ούτε η Βενεζουέλα αυτή την στιγμή, αλλά και η Γεωργία παλαιότερα καθώς επίσης και η Κεντρική Ασία.

Η επιτυχία αυτών των εξεγέρσεων δεν είναι διασφαλισμένη, ούτε καν  προδιαγεγραμμένη, και εξαρτάται από την αποφασιστικότητα των υφιστάμενων κυβερνήσεων να χρησιμοποιήσουν κάθε μέσο για να διατηρηθούν στην εξουσία ή να υποχωρήσουν προσωρινά και να αποχωρήσουν μόνιμα αργότερα. Όσο πιο αποφασιστικός ο νυν κυβερνητικός ηγέτης τόσο λιγότερες οι πιθανότητες επιτυχίας της εξέγερσης, λ.χ. στην Τουρκία με τον πρωθυπουργό Έρντοαν.

Όποια πλευρά και να έχει δίκαιο, βέβαιο είναι ότι η σύγχρονη αντίληψη της γεωπολιτικής εμπλοκής σε μία χώρα περνάει μέσα από την διαμόρφωση του πολιτικού της συστήματος προς το δημοκρατικότερο ή μη. Τα γεωπολιτικά όμως συμφέροντα απ’ όπου και αν προέρχονται, διόλου δεν ασχολούνται κατ’ ουσίαν με την δημοκρατία αυτή καθαυτή, λ.χ. στην περίπτωση της Αιγύπτου. Μέχρι αυτό να γίνει κατανοητό από όλους, θα θυσιάζονται ψυχές στον εμφύλιο βωμό των γεωπολιτικών σκοπιμοτήτων.

A lost link between Greece and the East: Victor Sarianidis

Χάθηκε ένας κρίκος της Ελλάδας με την Ανατολή, ο Βίκτωρ Σαριγιαννίδης

Καθημερινή, 14/2/2014

Δρ. Ευάγγελος Βενέτης,

Υπεύθυνος Ερευνητικού Προγράμματος Μέσης Ανατολής - ΕΛΙΑΜΕΠ

Ήταν ο σημαντικότερος ανάμεσα σε ελάχιστους εν ζωή εκπροσώπους του Ελληνισμού στα πολιτιστικά τεκταινόμενα της Ασίας. Ένας Οικουμενικός Έλληνας του Πόντου που γεννήθηκε στην Κεντρική Ασία μετά την Μικρασιατική Καταστροφή. Γεννημένος στην Τασκένδη του Ουζμπεκιστάν (1929-2013), ο Βίκτωρ Σαριγιαννίδης έζησε στο πολυσυλλεκτικό και παγκοσμιοποιημένο, για τα δεδομένα της εποχής, περιβάλλον της Σοβιετικής Ένωσης. Αναπόφευκτα η κοσμοαντίληψή του ήταν και αυτή οικουμενική, όπως ταιριάζει στο γνήσιο ελληνικό πνεύμα.

            Ο Πόντιος αρχαιολόγος με την παγκόσμια φήμη αφιέρωσε την ζωή του στην αρχαιολογία και αναζήτησε, στην πορεία του Μεγάλου Αλεξάνδρου, τα ίχνη της ελληνιστικής πολιτιστικής κληρονομιάς του στην Ασία. Πέραν των 20 βιβλίων και 200 άρθρων του, ανακάλυψε τον ελληνιστικό θησαυρό (20.000 κοσμήματα) της Βακτριανής στο Τιλιά Τεπέ του Αφγανιστάν προλαβαίνοντας τις επί μακρόν προγενέστερες επίμονες προσπάθειες των Γάλλων αρχαιολόγων στην περιοχή. Η κύρια συνεισφορά του στην αρχαιολογία ήταν η ανακάλυψη του 4.500 ετών ανακτόρου της ερήμου Καρά Κουμ, το οποίο, κατά τον Σαριγιαννίδη, σήμανε την ανακάλυψη ενός μεγάλου άγνωστου ξεχωριστού πολιτισμού της Κεντρικής Ασίας και εφάμιλλου της Μεσοποταμίας, Κίνας, Ινδίας-Ιράν και Αιγύπτου.

            Ο Σαριγιαννίδης υπήρξε σπάνιο δείγμα Έλληνα επιστήμονα για δύο λόγους: αφενός η σκέψη του διέπετο από πολιτιστική ευρύτητα χωρίς να περιορίζεται από τα σύνορα και τις προκαταλήψεις ενός λαού εντός ενός έθνους κράτους. Αφετέρου κινήθηκε με τέτοιο πρωτοποριακό πνεύμα και τόλμη που ελάχιστοι Έλληνες έχουν πράξει τους τελευταίους αιώνες στην Ασία. Δείγμα Έλληνα με διαχρονικό ελληνικό πνεύμα και παιδεία, ο Σαριγιαννίδης υπενθύμισε με το έργο και την ζωή του ότι ο Ελληνισμός δεν περιορίζεται εντός των συνόρων της Ελλάδας, όπως εσφαλμένα έχουν νομίσει οι πλείστοι των εν Ελλάδι Ελλήνων εδώ και έναν αιώνα. Αντίθετα ο Ελληνισμός δρα και δημιουργεί παντού με σημείο αναφοράς την κοιτίδα του. Η ζωή του Σαριγιαννίδη αποτελεί παράδειγμα προς μίμηση για τις νεότερες γενιές Ελλήνων ιδιαίτερα τώρα που η κρίση αξιών στην Ελλάδα αποτελεί ευκαιρία για την επαναφορά της κοσμοαντίληψης του Νεοέλληνα στο οικουμενικό πλαίσιο δημιουργίας του Ελληνισμού ανά τους αιώνες. Τί περιμένουμε λοιπόν;